एक अर्ब तीन करोड अमेरिकी डलरमा विक्रि भयो एनसेल तर तपाईँको सेटमा नम्बरचाहिँ कायम रहन्छ
पुस ६
काठमाडौं–टेलियासोनेरा नेपाली मोवाईल सेवा प्रदायक कम्पनी एनसेलमा रहेको आफ्नो ६० दशमलब ४ प्रतिशत शेयर एसियाकै ठूलो दूरसंचार कम्पनी मध्येको एक एक्सिएटालाई एक अर्ब तीन करोड अमेरिकी डलरमा बिक्री गर्न सहमत भएको छ ।
उक्त कारोबार ऋण रहित तथा नगद आधारमा हुनेछ । साथै, टेलियासोनेराले एनसेलको २० प्रतिशत स्थानीय स्वामित्वमा रहेको आफ्नो वित्तीय स्वार्थ पनि चार करोड असी लाख अमेरिकी डलरमा निसर्ग गर्नेछ । यि दुई कारोबार एक अर्कासँग अन्तरनिर्भर हुनेछन् ।
“टेलियासोनेरालाई नयाँ ढंँगले अगाडि बढाउने रणनीति अनुसार हामीले युरेशिया क्षेत्रका सातवटा स्थानबाट हाम्रो उपस्थितिलाई न्यून गर्दै नोर्डिक तथा बाल्टिक मुलुकका आफ्नो व्यवसायमा केन्द्रित रहने योजनाको सेप्टेम्बरमा उद्घोष गरेका थियौं । टेलियासोनेरालाई अगाडि बढाउने उक्त योजना अनुरुपको पहिलो कदम तथा ठोस प्रमाणको घोषणा गर्न पाउँदा मलाई सारै खुशी लागेको छ । एक्सिएटालाई एउटा नयाँ धनीको रुपमा देख्न पाउँदा पनि मलाई खुशी लागेको छ । यसबाट एनसेललाई अर्को उचाइमा पुरयाउनका लागि हाम्रा समर्पित कर्मचारीहरुले असल साथ पाउछन् भन्ने कुरामा म विश्वस्त छु”, टेलियासोनेराका प्रेसिडेन्ट तथा कार्यकारी प्रमुख योहान डेनेलिन्डले भने ।
एक्सिएटाको हाल छब्बीस करोडभन्दा धेरै ग्राहक तथा पच्चीस हजार कर्मचारी छन् । एनसेलले एक्सिएटाको हाल मलेसिया, ईन्डोनेसिया, श्रीलंका, बंगलादेश, कम्बोडिया, भारत, सिंगापुर र पाकिस्तान लगायतका एशियाको दुरसंचार क्षेत्रमा रहेको सम्पत्ति पोर्टफोलियोलाई अझ बढाउनेछ । मलेशियाको स्टक एक्सचेन्जमा अनुसूचित एक्सिएटा दक्षिण एशियामा केन्द्रित तथा विशेषज्ञता राख्ने र आफ्नो व्यवसाय रहेको देशको विकास र उन्नितका लागि दिर्घकालीन लगानीकर्ताको रुपमा योगदान पुरयाई रहेको ख्यातीप्राप्त कम्पनी हो ।
सेयर बिक्रीका एकआर्कासँग अन्तरनिर्भर दुई कारोबारहरु रहेका छन् ।
टेलियासोनेराले आफ्नो ६० दशमलब ४ प्रतिशत स्वामित्व एक्सिएटालाई चालु बाह्र महीनाको अवधिमा भ्ख्रभ्द्यक्ष्त्म्ब् को ५ गुणाले निर्धारित मूल्य बमोजिम हुन आउने एक अर्ब तीन करोड अमेरिकी डलरमा ऋण रहित आधारमा नगदमा बिक्री गर्नेछ । सन् २०१५ सेप्टेम्बर ३० सम्म एनसेलको खुद नगद स्थिति खरिद मूल्य समायोजन पश्चात करिब अठ्ठाइस करोड चालीस लाख अमेरिकी डलर रहेको थियो र कारोबार समापन हुँदा टेलियासोनेरालाई नगद स्थितिको लागि यसको वित्तीय स्वार्थ ८० दशमलब ४ प्रतिशतको अनुपातमा भुक्तानी गरिने बताइएको छ ।
टेलियासोनेराको ६० दशमलब ४ प्रतिशत बाहेक हाल स्थानीय रुपमा निरज श्रेष्ठले लिएको एनसेलको २० प्रतिशत शेयर पनि एकीकृत गर्नेछ । प्रचलित नेपाली कानून अनुसार २० प्रतिशत शेयर नेपाली नागरिकको हुनु आवश्यक छ । कारोबारको समापनसँगै टेलियासोनेरा र निरज श्रेष्ठ विच सन् २०१२ मा भएको व्यवस्था पनि अन्त्य हुनेछ ।
एक्सिएटालाई आफ्नो शेयर विक्रि गर्ने सम्झौता अन्तर्गत टेलियासोनेराले स्थानिय स्वामित्वमा रहेको २० प्रतिशतमा निहित आफ्नो वित्तीय स्वार्थलाई पनि निसर्ग गर्नेछ र सिंगापुरमा दर्ता भएको सुनिवेरा क्यापिटल भेन्चर्स प्रा. लि बाट करिव चार करोड असी लाख अमेरिकी डलर प्राप्त गर्नेछ । नीरज श्रेष्ठले आफ्नो नाममा रहेको स्थानिय स्वमित्वको शेयर एक्सिएटाले छानेको स्थानिय साझेदार श्रीमती भावना सिंह श्रेष्ठलाई विक्री गर्नेछन् ।
कारोबारको हिस्साको रुपमा, भाईजरले पनि उसको एनसेलमा रहेको १९ दशमलब ६ प्रतिशत शेयर एक्सिएटालाई विक्री गर्नेछ ।
टेलियासोनेराले यो सम्झौतामा संलग्न कम्पनीहरु, श्रीमती भावना सिंह श्रेष्ठ र सम्बन्धित पक्षहरुको आन्तरिक तथा बाहिरी परामर्शदाता मार्फत विस्तृत पहिचान तथा पृष्ठभुमि जाँच (एक्स्टेन्सिभ ड्यु डिलिजेन्स एण्ड व्याकग्राउण्ड चेक) गरिसेकेको छ । साथै टेलियासोनेराले एक्सियटासंग पनि उत्तरदायी व्यवसाय तथा संस्थागत सुशासन सम्बन्धी असल अभ्यासको बारेमा निजहरुको भावी नीति तथा कार्ययोजना, प्रतिबद्धताका बारेमा लागि छलफल गरिसकेको छ । वाक् स्वतन्त्रता तथा भ्रष्ट्राचार विरुद्ध दुरसंचार व्यवसायिक आचरण सम्बन्धि औद्योगिक संवादको अभियान मा खरिदकर्तालाई सहभागी गराउन टेलियासोनेरा सक्रियरुपमा लाग्नेछ ।
“जिम्मेवारीपूर्वक वहिर्गमन हाम्रो लागि अति महत्वपूर्ण छ । भुकम्पपश्चातको नेपालको पुनर्निर्माणमा हामी नेपाल सरकारसँग हाम्रो सहकार्य जारी राख्नेछौं,” योहान डेनेलिन्डले भने ।
सम्पूर्ण कारोवार समाविष्ट गर्दा शेयर विक्रीबाट टेलियासोनेरामा खासगरी कर सम्बन्धि व्यवस्था पश्चात करिब सात अर्ब पचास करोड स्विडिस क्रोनर बराबरको खुद नगद प्रवाह हुनेछ । कारोबारबाट टेलियासोनेराको खुद आयमा न्युन असर पर्नेछ र यो कुरा अझ समापन मितिसम्म हुने विदेशी मुद्राको विनिमय दरको उतर चढावमा पनि भर पर्नेछ ।
बिक्रीबाट प्राप्त अपेक्षित रकमलाई टेलियासोनेराको ऋण भुक्तान गर्ने काममा प्रयोग गरी ईन्भेष्टमेन्ट ग्रेड क्रेडिट रेटिंगलाई ए माइनसदेखि विविवि प्लससम्म कायम गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । टेलियासोनेराले सन् २०१५ को आर्थिक वर्षमा प्रति सेयर स्वीडिस क्रोनर ३ को दरले लाभांस वितरण गर्ने अपेक्षा गरेको छ ।
यो कारोबारका लागि टेलियासोनेराका वित्तीय तथा कानूनी विषयका मुख्य परामर्शदाताहरु यू बी एस, डिलोयट, डेभिस पोल्क, म्यान्हिमर स्वार्टलिंग, कन्ट्रोल रिस्क र क्रोल रहेका छन् । साथै सम्झौता नेपालको उद्योग विभाग, नेपाल दूरसंचार प्राधिकरण, मलेसियन केन्द्रिय बैंक तथा एक्सिएटाका शेयरहोल्डरहरुको स्वीकृतिको अधीनमा रहने छ । यो कारोबार सन् २०१६ को पहिलो ६ महिना सम्ममा समापन हुने अपेक्षा गरिएको छ ।
